Exploderen
Een trieste examenstunt? Op de ochtend van veertien mei, 2004, werd een anders zo vredige, Tilburgse school opgeschrikt door een overval van een bende woestelingen. Terwijl de meeste leerlingen zich nog in een comateuze toestand van ochtendsluimer bevonden, bestormden enkele tientallen gemaskerde barbaren het schoolgebouw. Enkele malen doorkruisten zij de mediatheek onder luid gejoel. Gelukkigerwijs zaaiden zij slechts onrust en hoofdzakelijk verbazing met hun geduchte toeters en ratels. Het was opmerkelijk dat enkele leerlingen zelfs hun hoofd – met een zuigende ‘plop’ – voor de gelegenheid terugtrokken uit hun dromen.
Een aantal minuten later werd de situatie opgehelderd. Uit de intercom schalde het bericht dat delen van de school tot bezet waren door bendeleden, die zichzelf ‘intellectuele revolutionairen’ noemden.
Men kon opgelucht ademhalen. Het betrof een examenstunt.
Deze ‘stunt’ – persoonlijk vind ik het een grotere stunt als Blokker de stofzuigers afprijst – is niet triest. Niets zieligs aan. Toegegeven, als een malloot door de school stampen met een T-shirt om je kop geknoopt lijkt misschien ietwat zot en fantasieloos. Maar dat is wat school met je doet.
Als je je boeken hebt ingeleverd, wil je je schooltas een schop voor z’n bakkes geven, je omdraaien en jezelf in de vrijheid storten. Op je laatste schooldag aller tijden doe je dat in het kwadraat: Je galoppeert met je jaargenoten door de gangen als een formatie olifanten met ijsvrij. Dat is leuk, want je hebt toch niets te verliezen. Bovendien moeten jaren van verstikking gewroken worden: school maakt dat je wil exploderen.
Arme wij. Voor de geslaagden van dit jaar maakt het niet meer uit, maar vanaf 2006 worden de vakanties bij wet ingeperkt. Een grote vakantie van een miezerige 6 à 7 weken, want volwassenen denken immers alleen maar aan zichzelf. De leraren zijn toe aan een verlaging van hun werkdruk; ze laten ze dus meer les geven over minder stof. Door dit stomme stukje wet zitten wij langer op school, terwijl zij ons minder te vertellen hebben. Resultaat: leraren depressief omdat ze zich nutteloos voelen, leerlingen verstrikt in een kleverige, loodgrijze sleur. Voor je de tijd hebt gehad je eruit te bevrijden, is de vakantie voorbij en zit je er weer in. Ontploffen? Niets ervan…één keer stevig uitslapen en je vakantie is al afgelopen.
Als zij alleen bedoeld was om voetje te vrijen met een handjevol docenten, was deze maatregel er natuurlijk nooit geweest. Nee, zij is ook bedoeld om arbeidende ouders te plezieren. Het Haagse ballenkorps besloot dat het ‘zeer onwenselijk’ is als kinderen thuiszitten terwijl hun ouders werken. Stal ze dus maar op school. Maar het voortgezet onderwijs is toch geen puberdagverblijf of een plek waar gevaarlijk kroost veilig opgeborgen wordt? Om met mijn leraar Latijn te spreken: “School is geen bezigheidstherapie!”
Ik ben ervan overtuigd dat de Nederlandse schooljeugd de dupe is geworden van het egocentrisme van de volwassen wereld. In de krant geen wóórd over wat jongeren van de vakantie-inkorting vinden. Zolang alle andere partijen akkoord gaan met het plan, wordt de jeugd doodgezwegen. Met de wens van het kind houdt men geen rekening. Met Sinterklaas mag je een lijstje opstellen, en dan kopen ze de schuld wel af.
Gepubliceerd op 12 juli 2004